Η Ζωή με το Διαβήτη

Διαβήτης και δόντια

Ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα προβλήματα στην υγεία του στόματος όπως στοματίτιδα ή ξηροστομία.

Περιοδοντική Νόσος και Σακχαρώδης Διαβήτης

Οι άνθρωποι με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα.

Οι περιοδοντικές νόσοι είναι μολύνσεις των ούλων και των οστών, αυτών που συγκρατούν τα δόντια στη θέση τους. Σε προχωρημένα στάδια οδηγούν σε επώδυνα προβλήματα μάσησης ακόμα και σε απώλεια δοντιών.

Όπως συμβαίνει με κάθε φλεγμονή, έτσι και η νόσος των ούλων απορρυθμίζει το σάκχαρό τους. Οι διαβητικοί με κακή ρύθμιση του σακχάρου, παθαίνουν ασθένειες των ούλων πιο συχνά και σε σοβαρότερη μορφή, και χάνουν περισσότερα δόντια από τους διαβητικούς που κάνουν σωστό έλεγχο.

Πώς αναπτύσσεται η περιοδοντική νόσος;

Όταν δεν βουρτσίζουμε τα δόντια μας σωστά και δεν χρησιμοποιούμε οδοντιατρικό νήμα, σχηματίζεται στα δόντια οδοντική πλάκα, η οποία είναι μια μεμβράνη γεμάτη μικρόβια. Μερικά από αυτά τα μικρόβια προκαλούν ασθένειες των ούλων. Τα ούλα γίνονται κόκκινα και διογκώνονται (πρησμένα) και μπορεί να ματώνουν κατά τη διάρκεια του βουρτσίσματος των δοντιών ή της χρήσης του οδοντικού νήματος. Αυτό λέγεται ουλίτιδα, το πρώτο στάδιο της περιοδοντικής νόσου.

Η ουλίτιδα μπορεί να αντιστραφεί με βούρτσισμα, χρήση νήματος και τακτικό καθαρισμό από τον οδοντίατρο. Αν δεν αναχαιτισθεί η ουλίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε ένα πιο σοβαρό τύπο ασθένειας των ούλων που λέγεται περιοδοντίτιδα.

Η περιοδοντίτιδα είναι μια μόλυνση των ιστών που κρατάνε τα δόντια στη θέση τους. Στην περιοδοντίτιδα, η πλάκα δημιουργείται και σκληραίνει κάτω από τα ούλα. Τα ούλα απομακρύνονται από τα δόντια και δημιουργούν θυλάκους μόλυνσης. Η μόλυνση οδηγεί στο χάσιμο του οστού που κρατάει το δόντι στη θέση του και μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια του δοντιού.

Συχνά δεν υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια της αρχικής περιοδοντίτιδας. Ο πόνος, η φλεγμονή και η κινητικότητα του δοντιού δεν εμφανίζονται μέχρι η ασθένεια να επεκταθεί. Μια και η περιοδοντίτιδα επηρεάζει τα ούλα σε βάθος, δεν μπορεί να ελεγχθεί με τακτικό βούρτσισμα και χρήση οδοντικού νήματος. Η περιοδοντίτιδα πρέπει να θεραπεύεται από περιοδοντολόγο ή από ένα γενικό οδοντίατρο ο οποίος έχει ειδική εκπαίδευση σε θεραπεία ασθενειών των ούλων.

Τα αγγεία αλλάζουν

Λέπτυνση των αγγείων είναι μια επιπλοκή του διαβήτη η οποία μπορεί να μεγαλώσει τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών των ούλων. Οι αρτηρίες τροφοδοτούν με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά τους ιστούς του σώματος συμπεριλαμβανομένου και του στόματος και απομακρύνουν τα προϊόντα αποδόμησης των ιστών. Ο διαβήτης προκαλεί λέπτυνση των αγγείων, η οποία τελευταία ελαττώνει τη ροή των θρεπτικών συστατικών και την απομάκρυνση των βλαβερών αποβλήτων. Αυτό μπορεί να αδυνατίζει την αντίσταση των ούλων και των οδοντικών οστών στη μόλυνση.

Βακτηρίδια

Πολλά είδη βακτηριδίων (μικροβίων) θρέφονται από σάκχαρα, συμπεριλαμβανομένης και της γλυκόζης. Όταν το άτομο με διαβήτη είναι αρρύθμιστο, υψηλά επίπεδα γλυκόζης στα υγρά του στόματος μπορεί να βοηθήσουν τα μικρόβια να αναπτυχθούν και να θέσουν τη βάση για ασθένεια των ούλων.

Κάπνισμα

Μελέτες δείχνουν ότι το κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες στη δημιουργία της ασθένειας. Στην πραγματικότητα, οι καπνιστές είναι 5 φορές πιο πιθανό να προσβληθούν από ασθένεια των ούλων από τους μη καπνιστές. Για τους καπνιστές με διαβήτη, ο κίνδυνος είναι ακόμα μεγαλύτερος. Αν είστε καπνιστής με διαβήτη, ηλικίας 45 ετών ή μεγαλύτερος, έχετε πιθανότητες 20 φορές περισσότερες από ένα άνθρωπο χωρίς αυτούς τους επιβαρυντικούς παράγοντες, να προσβληθείτε από ασθένεια των ούλων.

Είναι σημαντικό να δώσουμε έμφαση στο ότι το κάπνισμα είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας και όχι ένας αιτιολογικός παράγοντας. Επιβαρυντικός παράγοντας είναι ένας παράγοντας που μπορεί να διαμορφωθεί με τη διακοπή του καπνίσματος. Αιτιολογικοί παράγοντες, όπως οι γενετικοί, είναι επιβαρυντικοί παράγοντες που δεν μπορούν να τροποποιηθούν έτσι ώστε να διαμορφώσουν την εξέλιξη της νόσου.

Οι περιοδοντικές ασθένειες μπορούν να επηρεάσουν το διαιτολόγιο, αφού η μάσηση είναι επώδυνη ή δύσκολη, ειδικά αν υπάρχει απώλεια δοντιών. Επιπρόσθετα, η εφαρμογή των οδοντοστοιχιών μπορεί να μην είναι ικανοποιητική, εξαιτίας της απώλειας της φατνιακής απόφυσης και της ξηροστομίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει το άτομο με διαβήτη να επιλέγει τροφές οι οποίες είναι πιο μαλακές και ευκολότερες στη μάσηση, οι οποίες όμως να μην είναι κατάλληλες διαιτολογικά. Γι' αυτό, πρέπει να γίνεται κάθε προσπάθεια για να παραμείνει μια υγιής, λειτουργική, φυσική οδοντοφυΐα, έτσι ώστε οι τα άτομα με διαβήτη να ακολουθούν ένα κανονικό διαιτολόγιο.

Ξηροστομία

Η ξηροστομία είναι ένα σύμπτωμα του αδιάγνωστου ή αρρύθμιστου διαβήτη και μπορεί να προκαλέσει κάτι περισσότερο από μια άβολη αίσθηση στο στόμα σας. Η ξηροστομία μπορεί να προκαλέσει πληγές, έλκη, μολύνσεις και καταστροφή δοντιών.

Η ξηρότητα σημαίνει ότι δεν έχετε αρκετό σάλιο, το φυσικό προστατευτικό υγρό του στόματος. Το σάλιο βοηθά στον έλεγχο της ανάπτυξης των μικροβίων που προκαλούν την καταστροφή των δοντιών και άλλες μολύνσεις του στόματος.

Το σάλιο απομακρύνει τις κολλώδεις τροφές που βοηθούν στη δημιουργία της πλάκας και δυναμώνει τα δόντια με ανόργανα συστατικά. Η ξηροστομία μπορεί να είναι, επίσης, παρενέργεια άλλων φαρμάκων.

Πλάκα ο αόρατος εχθρός

Η οδοντική πλάκα είναι μια σχεδόν αόρατη, μαλακή, άσπρη ουσία η οποία σχηματίζει ένα μικρό κάλυμμα που κολλάει στα δόντια μας. Η πλάκα παρατηρείται πιο εύκολα όταν τα δόντια δεν είναι βουρτσισμένα, αλλά ακόμα και μετά το βούρτσισμα μπορεί να αρχίζει να αναπτύσσεται αμέσως ξανά.

Η πλάκα περιέχει χιλιάδες μικρόβια σε μία κολλώδη μάζα, η οποία διαμορφώνεται σταδιακά. Η πλάκα στα δόντια μας κάνει να τα αισθανόμαστε "αδρά" με την γλώσσα και με την αποδόμιση των τροφών σε οξέα, επιτίθεται στα δόντια και μπορεί να προκαλέσει καταστροφή των δοντιών και διαταραχές των ούλων.

Στοματικές μολύνσεις και διαβήτης

Όταν ένας διαβητικός ασθενής βρεθεί ότι έχει μια σοβαρή οξεία στοματική μόλυνση είναι απαραίτητη η άμεση θεραπεία ή ιατρική παρακολούθηση. Αυτές μπορεί να είναι μολύνσεις από στοματικά βακτηρίδια ή στοματικούς μύκητες.

Η άμεση θεραπεία βακτηριακών μολύνσεων μπορεί να περιλαμβάνει:

• Διάνοιξη και παροχέτευση της φλεγμονής.
• Λήψη καλλιέργειας, η οποία στέλνεται για εξέταση.
• Συνταγογράφηση ενός αντιβιοτικού, αν δεν υπάρχει αλλεργία.
• Έναρξη οδοντικής θεραπείας, σε οποιεσδήποτε πολφικές επιπλοκές.
• Ιατρική παραπομπή, εάν υπάρχουν γενικά συμπτώματα.

Μυκητιάσεις, κυρίως καντιτίαση με Candida albicans, μπορεί να εμφανιστούν. Σε υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα παρουσιάζεται ανάπτυξη μυκητών στους στοματικούς ιστούς.

Οι ασθενείς πρέπει επίσης να ελέγχουν συχνά τις στοματικές τους κοιλότητες μόνοι τους με τη βοήθεια του καθρέπτη, να έχουν τακτικές εξετάσεις στο οδοντιατρείο, αλλά να κάνουν έκτακτη επίσκεψη στον οδοντίατρο αν τα συμπτώματα το επιβάλλουν.

Το να φορά κάποιος οδοντοστοιχίες μπορεί να προάγει τον αποικισμό της στοματικής κοιλότητας που συμπεριλαμβάνει στοματίτιδα από οδοντοστοιχίες, μονηλίαση και χειλίτιδα των γωνιών του στόματος.

Όταν η στοματίτιδα από τις οδοντοστοιχίες εκδηλωθεί θα εμφανιστούν επίπεδες κόκκινες περιοχές που ήταν κάτω από τις μερικές οδοντοστοιχίες που θα μιμούνται το σχήμα τους. Στην περίπτωση της χειλίτιδας των γωνιών του στόματος μπορεί να υπάρχουν σπασίματα, ξηρότητα και κοκκινωπές περιοχές γύρω από τα σημεία επαφών. Η μονηλίαση εμφανίζεται στο στόμα με περιοχές με άσπρη μεμβράνη, η οποία μπορεί να απομακρυνθεί προκαλώντας αιμορραγία και έλκη στους προκείμενους ιστούς.

Η άμεση θεραπεία των μυκητιάσεων μπορεί να περιλαμβάνει:

• Λήψη καλλιέργειας, η οποία αποστέλλεται για εξέταση.
• Συζήτηση για κατάλληλο καθαρισμό της οδοντοστοιχίας.
• Συνταγογράφηση τοπικών και γενικών αντιμυκητιασικών φαρμάκων.
• Ιατρική παραπομπή εάν υπάρχουν γενικά συμπτώματα.

Θεραπεία της περιοδοντικής νόσου

Η θεραπεία της περιοδοντικής νόσου στους διαβητικούς είναι η ίδια με τους μη διαβητικούς. Απαραίτητη είναι η συνεργασία του οδοντιάτρου με το γιατρό του. Επιπρόσθετα, ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει αντιβιοτική θεραπεία πριν από τη συστηματική θεραπεία για να προληφθούν μεταθεραπευτικές μολύνσεις ή τη χρήση αντιμικροβιακών υποουλικών διακλεισμών των περιοδοντικών θυλάκων μετά τη θεραπεία, για να ελέγξουν τη δυναμικότητα των παθογενετικών μικροοργανισμών.

Η κατάλληλη στοματική υγιεινή μπορεί να σταματήσει την περιοδοντική νόσο αν η θεραπεία σκοπεύει στην καθημερινή απομάκρυνση της πλάκας και την τακτική απομάκρυνση της πέτρας. Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας εξαρτάται από το πόση ζημιά έχει προκαλέσει η ασθένεια.

Στα πρώτα στάδια ο οδοντίατρος ή περιοδοντολόγος θα κάνει βαθύ καθαρισμό για την απομάκρυνση της επισκληρισμένης πλάκας και των μολυσμένων ιστών κάτω από τα ούλα και να λειάνει τις κατεστραμμένες επιφάνειες των ριζών των δοντιών. Αυτό επιτρέπει στα ούλα να ξαναπροσφυθούν με τα δόντια. Ένα ειδικό στοματικό διάλυμα ή ένα αντιβιοτικό μπορεί επίσης να συνταγογραφηθεί για να βοηθήσει στον έλεγχο της μόλυνσης. Ο βαθύς καθαρισμός είναι επιτυχής μόνο αν ο ασθενής βουρτσίζει και χρησιμοποιεί το οδοντικό νήμα τακτικά για να μην επιτρέψει την αναδημιουργία της οδοντικής πλάκας.

Η συστηματική αντιβιοτική θεραπεία μπορεί να δοθεί σε έναν ασθενή που υποβάλλεται σε ιατρική παρακολούθηση και του οποίου ο διαβήτης είναι φτωχά ελεγχόμενος. Αυτό γίνεται για να προληφθούν μεταθεραπευτικές στοματικές μολύνσεις ειδικά με τις χειρουργικές οδοντιατρικές διαδικασίες.

Δεν υπάρχει συστηματική απόδειξη στη βιβλιογραφία που να υποστηρίζει την υπόθεση ότι οι καλά ελεγχόμενες ή έστω οι μέτρια καλά ελεγχόμενες, μη κετωτικές διαβητικές καταστάσεις, καθιστούν τους ασθενείς επιρρεπείς σε μολύνσεις όταν υποβάλλονται σε μη επιπλεκόμενες οδοντοφατνιακές επεμβάσεις.

Η συνηθισμένη χορήγηση προφυλακτικής αντιβίωσης θα πρέπει να τίθεται υπόψη μόνο σε περιπτώσεις που τα προφυλακτικά αντιβιοτικά θα χρησιμοποιούνταν για ένα μη διαβητικό ασθενή.

Ένας ασθενής που ο διαβήτης του είναι φτωχά ελεγχόμενος και ο οποίος έχει υψηλά επίπεδα γλυκόζης (>250mg) θα πρέπει να απευθυνθεί πρώτα σε ένα γιατρό πριν εκτελεσθεί μια μη επείγουσα επέμβαση. Αν χρειάζεται μια επείγουσα επέμβαση σε έναν ασθενή του οποίου η κατάσταση είναι φτωχά ελεγχόμενη, τότε η προφυλακτική αντιβίωση είναι συνετή χρησιμοποιώντας τις αποδεκτές αρχές γι' αυτή τη χρήση.

Οι μολύνσεις σε ασθενείς με διαβήτη, ανεξαρτήτως των επιπέδων του ελέγχου τους πρέπει να αντιμετωπίζονται επιθετικά, συμπεριλαμβανομένων και των πρόωρων αναφορών σε στοματικές και γναθοπροσωπικές εγχειρήσεις.

Πηγή: www.mednet.gr