Γενικά Νέα

Η καρδιά μας είναι στα χέρια μας

Πόσο απλό είναι αλήθεια να κρατήσουμε την καρδιά μας σε φόρμα; Κι όμως, μέσα στη δίνη της καθημερινότητας οι περισσότεροι από μας βάζουμε στην άκρη τις απλές συμβουλές που θωρακίζουν το πολυτιμότερο όργανό μας και βρισκόμαστε συχνά προ δυσάρεστων εκπλήξεων... Αξίζει όμως να αναθεωρήσουμε και να δώσουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να χαρεί μια ζωή με υγεία!

Οι καρδιολόγοι είναι πια βέβαιοι ότι η συνολική αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου είναι ο μόνος τρόπος για να μειώσουμε δραστικά τον αριθμό των θανάτων από τα καρδιαγγειακά. Όπως εξήγησε μιλώντας στο «ΒήμαScience» ο καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας κ. Δ. Κρεμαστινός «δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι φέτος η έμφαση δίνεται στην προβολή όλων των παραγόντων κινδύνου. Η κλινική πρακτική έχει καταδείξει ότι αυτοί είναι αναπόσπαστα συνδυασμένοι και δεν πρέπει να διαχωρίζονται. Παραδείγματος χάριν, ένα άτομο με υψηλά επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα θα έχει ή θα εμφανίσει αρτηριοσκλήρυνση, η οποία με τη σειρά της δίνει υπέρταση... Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος τον οποίο πρέπει να σπάσουμε. Δεν είναι πια αποτελεσματικό να λέμε σε κάποιον μόνο να σταματήσει να καπνίζει ή να ελέγξει τη χοληστερόλη του. Η αθροιστική αντιμετώπιση όλων των παραγόντων κινδύνου είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος να προλάβουμε τα καρδιαγγειακά. Διαφορετικά, η μεμονωμένη εστίαση σε κάποιον παράγοντα κινδύνου αφήνει ανοιχτές πόρτες για να περάσει και να εγκαθιδρυθεί η νόσος».

Για να γνωρίσει κανείς πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος που διατρέχει να αναπτύξει καρδιαγγειακή νόσο πρέπει να επισκεφθεί τον γιατρό του και να υποβληθεί σε εξετάσεις. Η σημασία των εξετάσεων αυτών, οι οποίες απεικονίζουν την κατάσταση των στεφανιαίων αρτηριών, του μυοκαρδίου και των βαλβίδων τη στιγμή την οποία γίνονται, είναι τεράστια: μπορούν να προδιαγράψουν την πορεία του ασθενούς όταν είναι παθολογικές. «Δεν μπορούν όμως να προδιαγράψουν το μέλλον ενός ατόμου όταν είναι φυσιολογικές» λέει ο κ. Κρεμαστινός και εξηγεί: «Το μέλλον προδιαγράφεται από τα γονίδιά μας και τον τρόπο ζωής μας». Επειδή λοιπόν δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα για να αλλάξουμε τα γονίδια που μας κληροδότησαν η μητέρα και ο πατέρας μας, δεν μένει παρά να εστιάσουμε σε αλλαγές στον τρόπο της ζωής μας προκειμένου να διατηρήσουμε ακέραιο και επί μακρόν το πολύτιμο κεφάλαιό μας που ονομάζεται «καρδιά».

Οι ειδικοί μάλιστα είναι πολύ αισιόδοξοι για την έκβαση των προσπαθειών μας: εκτιμούν ότι στην επόμενη δεκαετία ο συνδυασμός της έμπρακτης πρόληψης (εδώ χρειάζεται η συμμετοχή μας) με τις εξελισσόμενες θεραπείες (αυτό θα γίνει από εκείνους) θα οδηγήσει στην ελαχιστοποίηση της αθηροσκληρωτικής νόσου, η οποία δικαίως θεωρείται ο πλέον ύπουλος δολοφόνος του ανθρώπου, αφού χωρίς προειδοποιητικά ενοχλήματα μπορεί να οδηγήσει σε αναπηρία και θάνατο.

Παρακάτω θα διαβάσετε αναλυτικά όλους τους παράγοντες κινδύνου που αφορούν την καρδιά μας, καθώς και το ποιος πρέπει να είναι ο στόχος μας προκειμένου κατά το δυνατόν να τους εκμηδενίσουμε. Περιττό να πούμε ότι οι συμβουλές των ειδικών απευθύνονται σε όλους. Όπως όμως σημειώνει ο κ. Β. Πυργάκης, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Κορίνθου, «τα προληπτικά μέτρα δίνουν εντυπωσιακότερα αποτελέσματα όταν εφαρμόζονται από ασθενείς υψηλού κινδύνου». Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ασθενείς με τεκμηριωμένη στεφανιαία νόσο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ανεύρυσμα αορτής ή περιφερική αποφρακτική αρτηριοπάθεια. Επίσης οι ασυμπτωματικοί ασθενείς που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης αθηροσκληρυντικής καρδιαγγειακής νόσου λόγω ύπαρξης πολλαπλών παραγόντων κινδύνου.

Η υπέρταση

Από υπέρταση πάσχει κάποιος όταν η συστολική (μεγάλη) πίεσή του υπερβαίνει τα 120 mmHg και η διαστολική (μικρή) τα 80 mm/Hg. Η υπέρταση εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία και χωρίς προφανή συμπτώματα. Για να διαγνωστεί απαιτείται η συνεχής καταγραφή της πίεσης επί ένα εικοσιτετράωρο με ειδική συσκευή (Holter) ενώ ο ασθενής ακολουθεί τις συνήθεις δραστηριότητές του. Ο ασθενής που θα διαγνωστεί με υπέρταση θα κληθεί να αλλάξει τον τρόπο ζωής και τη διατροφή του.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι η κατανάλωση αλατιού. Η οδηγία του ΠΟΥ είναι ότι χρειαζόμαστε 5 γρ. αλατιού την ημέρα. Αλλά προσοχή! Το 75% του αλατιού που καταναλώνουμε βρίσκεται ήδη στο φαγητό που τρώμε. Για τον λόγο αυτόν οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγουμε τα αλμυρά, να μην προσθέτουμε αλάτι στο φαγητό και να διαβάζουμε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων που αγοράζουμε. (Υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι σημαίνει ότι περιέχεται πάνω από 1,5 γρ. ανά 100 γρ. τροφής ενώ χαμηλή θεωρείται αν είναι μικρότερη από 0,3 γρ. ανά 100 γρ. τροφής.)

Αν με τη μεταβολή του διαιτολογίου και την ομαλοποίηση του τρόπου ζωής του (βάδισμα 3-4 χιλιόμετρα την ημέρα, φυσιολογικό βάρος, απογευματινή ανάπαυση, φυσιολογικός νυκτερινός ύπνος) δεν ρυθμιστεί η πίεσή του τότε ο υπερτασικός ασθενής θα κληθεί, με τη βοήθεια του γιατρού του, να χρησιμοποιήσει τα σύγχρονα αντιυπερτασικά φάρμακα.

Η υπερχοληστερολαιμία

Αν και η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού προκαλεί σκλήρυνση των τοιχωμάτων των αρτηριών και δημιουργία αθηρωματικών πλακών, ειδικά όταν περιέχει υψηλό ποσοστό LDL (κακής χοληστερόλης) και χαμηλό ποσοστό HDL (καλής χοληστερόλης). Για να θεωρούνται φυσιολογικές οι τιμές χοληστερόλης πρέπει να είναι κάτω από 200mg. Ιδανικά, η κακή χοληστερόλη δεν πρέπει να ξεπερνά τα 100mg/dl, ενώ η καλή πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 40 mg/dl για τους άντρες και από 50mg/dl για τις γυναίκες.

Τα τριγλυκερίδια αποτελούν έναν ακόμη επικίνδυνο εχθρό. Οι αυξημένες τιμές τους προκαλούν αθηροσκλήρωση των αρτηριών και στεφανιαία νόσο. Οι φυσιολογικές τιμές των τριγλυκεριδίων είναι <150mg/dl.

Η αύξηση της χοληστερίνης και των τριγλυκερίδιων αντιμετωπίζεται ουσιαστικά με φυσικό τρόπο ζωής και, όταν κριθεί απαραίτητο από τον γιατρό, με φαρμακευτική αγωγή (στατίνες).

Ο διαβήτης

Ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται η κατ' εξοχήν πάθηση που συνδέεται με την καταστροφή όλων των αρτηριών. Η πειθαρχία του διαβητικού στη δίαιτα και τη θεραπευτική αγωγή η οποία εξασφαλίζει τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα του είναι η ασπίδα που θα τον προφυλάξει από επικίνδυνες επιπλοκές.

Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα πρέπει να είναι <100 mg/dl.

Η παχυσαρκία

Αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, η παχυσαρκία θα αποτελέσει τη μάστιγα του 21ου αιώνα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καταπολέμησή της πρέπει να αρχίζει από την παιδική ηλικία. Ένα άλλο σχετικά πρόσφατο εύρημα είναι ότι ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά εξαρτάται από το είδος του λίπους που συγκεντρώνεται στον οργανισμό. Τα άτομα που παίρνουν βάρος γύρω από το στομάχι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο για καρδιακή νόσο, εγκεφαλικό ή διαβήτη από εκείνα που παίρνουν βάρος στην περιοχή των γοφών και των γλουτών. Οι ειδικοί συστήνουν ότι η περιφέρεια μέσης πρέπει να είναι μικρότερη από 102 cm στους άντρες και από 88 cm στις γυναίκες.

Το κάπνισμα

Οι Έλληνες είμαστε πρωταθλητές στο κάπνισμα: φιγουράρουμε συνεχώς στις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα αυξημένη θνησιμότητα από εμφράγματα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικά επεισόδια.

Η συμβουλή των ειδικών είναι σαφής: κόψτε το!

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι ο παθητικός καπνιστής κινδυνεύει εξίσου με τον καπνιστή. Για τον λόγο αυτόν απαιτείται η αποφασιστικότητα της Πολιτείας στην απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους. Όσο για το τι μπορούν να επιφέρουν τα μέτρα κατά του καπνίσματος, είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα μιας πόλης του Κολοράντο (ΗΠΑ), όπου μετά την απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους του δημόσιους κλειστούς χώρους ο αριθμός των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου μειώθηκε στα 187 ανά 100.000 κατοίκους σε σχέση με τα 257 που ήταν το έτος αμέσως πριν από την απαγόρευση.

ΟΤΑΝ ΜΙΛΟΥΝ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

• Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) οι καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά προκαλούν περισσότερους από έναν θάνατο κάθε δύο δευτερόλεπτα παγκοσμίως.
• Αυτό ισοδυναμεί με όσους θανάτους προκαλούν μαζί το AIDS, η φυματίωση, η ελονοσία, ο διαβήτης, όλες οι μορφές καρκίνου και οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις!
• Αναλυτικά, από τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ προκύπτει ότι περίπου 7,1 εκατομμύρια άνθρωποι χάνονται κάθε χρόνο εξαιτίας της υπέρτασης, 4,9 εκατομμύρια εξαιτίας του καπνίσματος, 4,4 εκατομμύρια εξαιτίας διαταραχών των λιπιδίων, 2,7 εκατομμύρια από μη κατανάλωση φυτικών προϊόντων, 2,6 εκατομμύρια εξαιτίας της παχυσαρκίας και 1,9 εκατομμύρια από την έλλειψη άσκησης.
• Η υψηλή πίεση είναι ο μεγαλύτερος αυτόνομος παράγοντας κινδύνου για καρδιοπάθειες και εγκεφαλικά. Περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως είναι σήμερα υπερτασικοί. Σύμφωνα δε με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ, ως το 2025 περισσότεροι από 1,5 δισ. άνθρωποι ή το 1/3 των ενηλίκων πάνω από 25 χρόνων θα πάσχει από υπέρταση.
• Έχει υπολογιστεί ότι η κατά 3 γρ. μείωση της καθημερινής πρόσληψης αλατιού συνεπάγεται 20% μείωση των θανάτων από εγκεφαλικά και πάνω από 15% μείωση των θανάτων από καρδιοπάθειες.
• Σήμερα στο κάπνισμα αποδίδεται ένας στους 10 θανάτους ενηλίκων. Αν ο αριθμός των καπνιστών δεν μειωθεί, ο ΠΟΥ αναμένει ότι ως το 2030 το κάπνισμα θα ευθύνεται για έναν στους έξι θανάτους ενηλίκων.
• Σύμφωνα με μελέτη που διενεργήθηκε από τη Β' Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο ΑΤΤΙΚΟΝ Νοσοκομείο, εκείνοι οι καπνιστές που παθαίνουν έμφραγμα του μυοκαρδίου και συνεχίζουν να καπνίζουν, έχουν τριπλάσια πιθανότητα να υποστούν νέο έμφραγμα μέσα σε 10 χρόνια σε σύγκριση πάντα με αυτούς που έχουν διακόψει το κάπνισμα.
• Από την ίδια μελέτη προέκυψε ότι το 95% των ατόμων κάτω των 35 ετών που παθαίνουν έμφραγμα είναι βαρείς καπνιστές.
• Σήμερα υπάρχουν 1 δισεκατομμύριο υπέρβαρα άτομα στον κόσμο, ενώ τα παχύσαρκα άτομα φτάνουν τα 300 εκατομμύρια.
• Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της ΕΕ σε συχνότητα παχυσαρκίας ενηλίκων και δεύτερη (μετά την Ιταλία) σε συχνότητα παιδικής παχυσαρκίας.
• Η ελάττωση του βάρους κατά 30% προλαμβάνει ή θεραπεύει τον σακχαρώδη διαβήτη.
• Μετά την ηλικία των 25 ετών για κάθε χρόνο που περνάει ο οργανισμός χρειάζεται 1% λιγότερες θερμίδες.
• Για να καεί μισό κιλό λίπους πρέπει να ληφθούν 3.500 θερμίδες λιγότερες.
• Γρήγορο περπάτημα για 4-5 ώρες την ημέρα έχει την ίδια επίδραση στο βάρος όσο και η ημερήσια ελάττωση των θερμίδων που λαμβάνονται με την τροφή κατά 750-1.000.
• Τα παχύσαρκα παιδιά έχουν 2-5 φορές περισσότερες πιθανότητες να πάθουν εγκεφαλικό ή έμφραγμα προτού φτάσουν την ηλικία των 65 ετών.

Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

1. Τραφείτε με βάση τη μεσογειακή δίαιτα.
2. Περπατήστε 3-5 χλμ. καθημερινά.
3. Διατηρήστε την πίεσή σας σε φυσιολογικό επίπεδο.
4. Διατηρήστε το βάρος σας σε φυσιολογικό επίπεδο.
5. Διατηρήστε το σάκχαρο στο αίμα σας σε φυσιολογικό επίπεδο.
6. Διατηρήστε τη χοληστερόλη στο αίμα σας σε φυσιολογικό επίπεδο.
7. Ελέγξτε αν έχετε φυσιολογική CRP (δείκτης φλεγμονής).
8. Έχετε φυσιολογικό ινωδογόνο και αιμοπετάλια.
9. Μην καπνίζετε!
10. Μην κάνετε χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (ναρκωτικών).

15 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΥΓΕΙΑ

• Προτιμήστε φρούτα, λαχανικά και προϊόντα πλούσια σε φυτικές ίνες, μαύρο ψωμί, γαλακτοκομικά με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ψάρια, άπαχο κρέας.
• Αποφεύγετε τις πρόχειρες τροφές και τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, αλάτι και ζάχαρη.
• Προσέξτε τον τρόπο μαγειρέματος. Αποφύγετε το τηγάνισμα. Μαγειρέψτε στον ατμό, στον φούρνο, στη σχάρα.
• Οργανωθείτε για να τρώτε σε τακτικές ώρες κάθε μέρα.
• Μην παραλείπετε κανένα από τα τρία γεύματα. Δώστε στο πρωινό την αξία που του πρέπει.
• Πίνετε τουλάχιστον 6-8 ποτήρια νερό την ημέρα.
• Περιορίστε την καφεΐνη.
• Αν αποφασίσετε να κάνετε δίαιτα, μην παρασυρθείτε από τον πειρασμό να χάσετε βάρος γρήγορα. Οι αυστηρές δίαιτες δίνουν θεαματικά αποτελέσματα που διαρκούν λίγο. Επιλέξτε συστηματικές διατροφικές αλλαγές τις οποίες θα μπορέσετε να διατηρήσετε σε βάθος χρόνου.
• Επιλέξτε ένα σπορ που σας ταιριάζει για να μην αποθαρρυνθείτε και εγκαταλείψετε την προσπάθεια.
• Το περπάτημα ή η εργασία στον κήπο είναι μορφές άσκησης που εύκολα μπορούν να υιοθετηθούν από πολλούς.
• Πηγαίνετε για ψώνια με τα πόδια.
• Ανεβείτε από τις σκάλες.
• Γραφτείτε σε γυμναστήριο, αλλά μη σταματήσετε στην εγγραφή: να πηγαίνετε τακτικά!
• Αναζητήστε το πλησιέστερο πάρκο για να περπατάτε, να τρέχετε και να παίζετε με τα παιδιά σας, όσο συχνότερα μπορείτε.
• Ελαττώστε σταδιακά τις ώρες παρακολούθησης τηλεόρασης.

Πηγή: tovima.dolnet.gr