Γλυκαιμικός δείκτης και γλυκαιμικό φορτίο

Ο γλυκαιμικός δείκτης και οι υδατάνθρακες

Σήμερα όλοι οι επιστήμονες συμφωνούν ότι αυτό που χρειάζεται ένα διαβητικό άτομο είναι σωστή δίαιτα (αποφυγή κορεσμένων και τρανς λιπαρών οξέων, συνετή κατανάλωση μονοακόρεστων και ω-3 λιπαρών οξέων, ικανοποιητική πρόληψη φυτικών ινών, υδατανθράκων και αλατιού) σε συνδυασμό με συχνή φυσική δραστηριότητα και σωστό σωματικό βάρος.

Το μεγάλο ίσως πρόβλημα για ένα διαβητικό άτομο είναι οι υδατάνθρακες. Και ο ΓΔ είναι χρήσιμος σε αυτό, αφού μας βοηθάει να επιλέξουμε τι είδους τροφές υψηλές σε υδατάνθρακες θα καταναλώσουμε. Οι πιο πρόσφατες συστάσεις του FAO/WHO των Ηνωμένων Εθνών για την κατανάλωση Υδατανθράκων επισημαίνουν ότι: "ο γλυκαιμικός δείκτης των τροφίμων μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με τη διατροφική σύστασή τους, έτσι ώστε να κατευθύνει και να καθορίσει τις διατροφικές επιλογές".

Πολλοί πιστεύουν ότι τα άτομα με διαβήτη πρέπει να προσέχουν και να αποφεύγουν την κατανάλωση μόνο της άσπρης ζάχαρης. Κάτι τέτοιο δεν είναι απόλυτα σωστό, αφού η ζάχαρη δεν αποτελεί τη μοναδική μορφή υδατάνθρακα. Πέρα από τη σακχαρόζη, όπως είναι το επιστημονικό όνομα της ζάχαρης, υπάρχουν και άλλες μορφές υδατανθράκων, πιο απλοί και πιο σύνθετοι, που βρίσκονται σε τροφές όπως είναι η πατάτα, τα λαχανικά, τα φρούτα, τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα όσπρια και τα αμυλώδη προϊόντα.

Οι υδατάνθρακες είναι το πιο δύσκολο αλλά και πιο σημαντικό κεφάλαιο στη διαβητική δίαιτα. Κατ' αρχήν γιατί οι υδατάνθρακες αποτελούν το 50-55% της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης και αποτελούν τη βάση της διατροφική πυραμίδας, με όλες τους τις μορφές ως μονοσακχαρίτες, δισακχαρίτες και πολυσακχαρίτες. Ταυτόχρονα όμως είναι εκείνο το διατροφικό στοιχείο που επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, αλλά και εκείνο που "φοβούνται" και συχνά αποφεύγουν ή προσπαθούν να αποφύγουν τα άτομα με διαβήτη, γιατί αυτό που γνωρίζουν είναι ότι οι υδατάνθρακες αυξάνουν το σάκχαρο του αίματος.

Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει άμεση ανάγκη τους υδατάνθρακες, τόσο για να αντεπεξέλθει στις σωματικές και τις πνευματικές του δραστηριότητες (μην ξεχνάμε ότι ο εγκέφαλος λειτουργεί αποκλειστικά με γλυκόζη), αλλά και επειδή είναι τροφές πολύτιμες για την υγεία μας αφού αποτελούν πηγή πολλών βιταμινών, ιχνοστοιχείων.

Είναι λοιπόν φυσικό, η κατανάλωση ενός γεύματος που περιέχει υδατάνθρακες να προκαλεί μια χαρακτηριστική αύξηση και μετέπειτα μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος μετά από περίπου 3 ώρες. Το πόσο σύνθετος είναι ο υδατάνθρακας, η μορφή με την οποία βρίσκεται μέσα στο γεύμα, ο τρόπος με τον οποίο έχει παρασκευαστεί παίζουν ρόλο στο ρυθμό και την ταχύτητα με την οποία θα απορροφηθεί και στο κατά πόσο θα επηρεάσει τις τιμές ζαχάρου του ασθενούς.

Παρακάτω δίνονται δύο λίστες με τιμές γλυκαιμικού δείκτη για μια σειρά από κοινά τρόφιμα, η μία με τρόφιμο αναφοράς το ψωμί και η άλλη τη γλυκόζη.

Μέσες τιμές γλυκαιμικού δείκτη διαφόρων τροφίμων με τρόφιμο αναφοράς το άσπρο ψωμί
Τρόφιμο	Μέσες τιμές τροφίμων
Άσπρο ψωμί	100
Ψωμί ολικής αλέσεως	99
Ψωμί πλήρες σίκαλης	58
Σπαγγέτι	6
Αll bran	73
Cornflakes	119
Πατάτες βραστές	81
Πατάτες ψητές	135
Φασόλια φούρνου κονσέρβα	70
Φακές	43
Μήλα	53
Κεράσια	32

Μέσες τιμές γλυκαιμικού δείκτη διαφόρων τροφίμων με τρόφιμο αναφοράς τη γλυκόζη
Τρόφιμα Μέσες	Τιμές
Φρουκτόζη	20
Γλυκόζη	100
Μαλτόζη	105-110
Σακχαρόζη	59
Μέλι	90
Μαρμελάδα	55
Άσπρο ψωμί	69
Σπαγγέτι άσπρα	50
Ρύζι άσπρο	72
Αll bran	51
Μούσλι	66
Weetabix	75
Πατάτες ψητές	80-95
Πουρές πατάτας	90
Αρακάς	50
Φασόλια Φούρνου	40
Φασόλια γίγαντες	36
Σόγια	15
Μήλα	39
Πορτοκάλια	40
Σταφίδες	64
Παγωτό	36
Απαχο γάλα	32
Ολικό γάλα	34
Γιαούρτι	36
Μαύρη σοκολάτα	22
Μπισκότα	70
Σοκολάτα	70
Ψωμί ολικής αλέσεως	72
Σπαγγέτι ολικής αλέσεως	42
Ρύζι καστανό	66
Cornflakes	80
Βρώμη πόριτζ	49
Πατάτες βραστές	70
Μαγειρεμένα καρότα	85
Πράσινα λαχανικά/ντομάτες	15
Φακές	29
Ρεβύθια	30
Μεξικάνικα φασόλια	40
Μπανάνες	62
Αχλάδια	47

 

Πηγή: www.mednet.gr