Νέοι και υγιείς, πρόωρα γερασμένοι
Το πρόχειρο και το προπαρασκευασμένο φαγητό καταστρέφει την υγεία μας αργά και αθόρυβα. Γεμίζει το αίμα και τους ιστούς μας με ουσίες που προκαλούν πρόωρη γήρανση, αρτηριοσκλήρυνση, νεφροπάθειες, αρθρίτιδες, Αλτσχάιμερ, ακόμη και καρκίνο. «Ενας νέος που τρώει φαστ φουντ, τσιπς και γλυκά, πίνει ανθρακούχα ποτά και επιπλέον καπνίζει, έχει τις αρτηρίες ενός διαβητικού, αρτηρίες πρόωρα γερασμένες», μας λέει η κ. Εύη Διαμάντη-Κανδαράκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας και Ενδοκρινολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.«Η ηλικία μας σχετίζεται με την ηλικία των αγγείων μας. Οσο τα αγγεία μας είναι νέα και τροφοδοτούν τους ιστούς επαρκώς με αίμα, οι ιστοί διατηρούνται νέοι. Όταν η παροχή του αίματος μειώνεται, όπως συμβαίνει κατά την αρτηριοσκλήρυνση, τα αγγεία και οι ιστοί μας γηράσκουν πρόωρα. Η αρτηριοσκλήρυνση μπορεί να επιταχυνθεί από την υπεραπορρόφηση κάποιων αλλοιωμένων ενώσεων, των γλυκοτοξινών, που συνδέθηκαν τα τελευταία χρόνια με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και διατροφής και φαίνεται να έχουν επιπτώσεις στην υγεία μας», συνεχίζει η κ. Διαμάντη.
Οι γλυκοτοξίνες, ουσίες οι οποίες έχουν περιγραφεί και απομονωθεί από διακεκριμένους ερευνητές, Eλληνες και ξένους, σε εργαστήρια στην αλλοδαπή, παράγονται ενδογενώς σε μεγάλες ποσότητες σε παθολογικές καταστάσεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης.
«Γι’ αυτό και αρχικά εντοπίσθηκαν στο αίμα των διαβητικών. Τώρα εντοπίζονται σε μεγάλες ποσότητες και στο αίμα νέων και υγιών ανθρώπων, που απλώς συνηθίζουν να καταναλώνουν πρόχειρο φαγητό πλούσιο σε λίπη και σάκχαρα, φαγητό συνήθως παρατηγανισμένο, τσιγαρισμένο ή μαγειρεμένο σε υψηλή θερμοκρασία. Είδαμε, δηλαδή», λέει η κ. Διαμάντη, «ότι οι γλυκοτοξίνες παράγονται και κατά την παρασκευή της τροφής, από τις υψηλές θερμοκρασίες και την παρατεταμένη διάρκεια μαγειρέματος, την αφυδάτωση της τροφής (τηγάνισμα, ψήσιμο στα κάρβουνα, στη σχάρα κ.λπ.).
Ενα ποσοστό από αυτές απορροφούνται από τον οργανισμό, προσκολλώνται στα κύτταρα και αλλάζουν τη συμπεριφορά όλων των δομικών πρωτεϊνών. Προσκολλώνται στο ενδοθήλιο των αγγείων (προκαλώντας πρόωρη αθηροσκλήρωση), αλλά και στο κολλαγόνο, όπου αυτό υπάρχει, στο δέρμα, στις αρθρώσεις, κ.λπ., με αποτέλεσμα αυτό να χάνει την ελαστικότητά του. Οι καπνιστές έχουν αυξημένες ποσότητες γλυκοτοξινών στο αίμα τους. Δηλαδή, ένας νέος που καπνίζει και διατρέφεται άσχημα είναι ένας νέος που έχει γεράσει πρόωρα».
Πώς μπορεί να απαλλαγεί κανείς από τις γλυκοτοξίνες; «Μόνο με τον περιορισμό της παραγωγής τους στα τρόφιμα. Με το μαγείρεμα σε όσο γίνεται χαμηλές θερμοκρασίες».
Πόσο κινδυνεύουμε από τις γλυκοτοξίνες
«Γνωρίζαμε ότι οι επιπλοκές του διαβήτη είναι ως ένα βαθμό αποτέλεσμα της χρόνιας γλυκοζυλίωσης (διαδικασία δημιουργίας των γλυκοτοξινών). Ομως πιστεύαμε ότι τα μόρια αυτά παράγονται μόνο όταν η γλυκόζη στο αίμα είναι αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλώντας επιπλοκές, και κυρίως ότι είναι ένας κίνδυνος που αφορά μόνο τους διαβητικούς. Δεν είναι όμως έτσι».
Τα τελευταία επτά-οκτώ χρόνια από διεθνούς κύρους ερευνητές (στων οποίων τις εργασίες αναφέρθηκε διεξοδικά η ομιλήτρια), έχει βρεθεί μια νέα πηγή αυτών των προϊόντων, που λαμβάνονται πλέον εξωγενώς: η σύγχρονη διατροφή. Εχει αποδειχθεί ότι η υψηλή θερμοκρασία και η παρατεταμένη διάρκεια μαγειρέματος συμβάλλουν στην αυξημένη παραγωγή γλυκοτοξινών, μέσα στην κατσαρόλα, πάνω στη σχάρα, μέσα στο τηγάνι. Το τηγανητό φαγητό έχει περισσότερες γλυκοτοξίνες από το ψημένο, το ψημένο από το βρασμένο, το βρασμένο από το ωμό. Η τηγανητή πατάτα έχει 7.000 μονάδες γλυκοτοξινών/gr όταν η βραστή έχει μόνο 100.
Φλεγμονές και γήρας
Οι επιστήμονες δεν σταματούν να το τονίζουν. Αυτό που τρώμε παίζει κρίσιμο ρόλο στην εξέλιξη των χρόνιων νοσημάτων. Οι γλυκοτοξίνες διεγείρουν τις κυττοκίνες (προϊόντα της φλεγμονής που αλλοιώνουν τη δομή των κυττάρων).
Σύμφωνα με έρευνα της Αμερικανικής Ακαδημίας Επιστημών, η κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε γλυκοτοξίνες συμβάλλει στην εγκατάσταση μιας ναι μεν χαμηλής κλίμακας αλλά χρόνιας φλεγμονώδους κατάστασης. Και οι χρόνιες φλεγμονές συνδέονται άμεσα με αρρώστιες όπως η αρτηριοσκλήρυνση, ο καρκίνος, ο διαβήτης, η υπέρταση, το Αλτσχάιμερ. Τα σάκχαρα και τα λίπη αντιδρούν με τις πρωτεΐνες δημιουργώντας αλλοιωμένες, τρόπον τινά, «καμένες» πρωτεΐνες, τις γλυκοτοξίνες, που εμποδίζουν τα κύτταρα να ανανεωθούν, επιφέροντας γήρανση.
Ο κίνδυνος είναι αθροιστικός
Μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε και να τις εξουδετερώσουμε για να προλάβουμε τις εκφυλιστικές παθήσεις και την πρόωρη γήρανση, «αν ζούμε και διατρεφόμαστε ισορροπημένα. Ηπια φυσική άσκηση (π.χ. περπάτημα), λιγότερο άγχος, τροφές με μικρότερες συγκεντρώσεις τοξικών, καθαρότερο περιβάλλον.
Εχουμε τον ήλιο, τον αέρα, τη θάλασσα, που μας προτρέπουν σε ένα πιο φυσικό τρόπο ζωής, έχουμε τη μεσογειακή διατροφή, για να προφυλαχθούμε. Ολα αυτά μαζί προσφέρουν τα αντίδοτα. Αλλά εμείς τα βλέπουμε χώρια. Χώρια τη διατροφή, χώρια τη ρύπανση, χώρια τη φυσική κατάσταση. Ολα είναι ένα. Ο κίνδυνος είναι αθροιστικός. Αυτό πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά μας. Nα επαναλαμβάνουμε ξανά και ξανά. Διότι η γνώση δεν αρκεί. Χρειάζεται επίγνωση. Αυτή φέρνει την ευαισθητοποίηση και την πίεση προς τους υπευθύνους για ενημέρωση και ανεμπόδιστη ροή των πληροφοριών, για περισσότερους ελέγχους, για απαγορεύσεις ουσιών, για διαρκή προφύλαξη».
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Καθημερινή" στις 17/10/05.
Tης Tασουλας Kαραϊσκακη
